Meer dan 2.210 illegale gokplatformen opereerden in Belgie in 2023
Het getal is schokkend, en toch krijgt het nauwelijks aandacht: volgens een rapport van Yield Sec (2024) werden in 2023 meer dan 2.210 illegale gokplatformen geïdentificeerd die actief waren op de Belgische markt. Dat is een verviervoudiging ten opzichte van het voorgaande jaar. Terwijl legale operators hun reclamebudgetten naar nul zagen gaan, bouwden illegale spelers hun digitale aanwezigheid uit via kanalen die buiten het bereik van de Belgische regelgeving vallen.
De timing is geen toeval. De explosieve groei van illegale platforms viel samen met de eerste fase van het Belgische reclameverbod. Dat is correlatie, geen bewezen causaliteit, maar het patroon is te consistent om te negeren. Illegale operators vullen het vacuüm dat legale bookmakers achterlaten. Ze adverteren via social media-influencers, Telegram-kanalen en affiliatewebsites die zich buiten het Belgische rechtsgebied bevinden.
De Kansspelcommissie heeft inmiddels meer dan 500 illegale goksites op de zwarte lijst geplaatst, per de Belgian Gaming Commission (2024). Maar blokkering van websites is een waterbedeffect: sluit er een, en er duiken twee nieuwe op. De illegale markt is wendbaar, goedkoop en niet gebonden aan de compliance-kosten die legale operators torsen. Het is een ongelijk speelveld, en het reclameverbod heeft dat onevenwicht versterkt.
De fasering van het reclameverbod – van tv-reclame tot clubshirts
Het Belgische reclameverbod voor gokken is niet in een keer ingevoerd, maar in fasen uitgerold die elk een ander kanaal afsluiten. De Wet van 7 mei 2024 legde het volledige tijdpad vast, per iGaming Business (april 2025).
De eerste fase begon in juli 2023 met een algemeen verbod op gokreclame. Tv-spots, online banners, radiospotjes en gedrukte advertenties voor kansspelen werden verboden. Legale bookmakers verloren in een klap hun primaire kanaal om nieuwe spelers te bereiken. De impact was onmiddellijk: volgens Gaming1/Nepa-enquetes (2023-2024) was er binnen drie maanden een stijging van 6% in het aantal spelers op illegale websites en een toename van 4% in stortingen op illegale platforms.
De tweede fase volgde op 1 januari 2025: een verbod op shirtreclame bij professionele sportteams. Belgische voetbalclubs die jarenlang goknamen op hun tenue droegen, moesten nieuwe sponsors zoeken. Voor clubs in de Jupiler Pro League was dat een financiële klap, goksponsoring vormde voor sommige clubs een substantieel deel van de inkomsten.
De derde en laatste fase staat gepland voor 2028: een volledig verbod op clubsponsoring door gokbedrijven. Geen stadionnaming rights, geen boarding reclames, geen associatie tussen club en bookmaker. Belgie wordt dan het Europese land met het meest restrictieve reclamebeleid voor kansspelen, en de vraag is of de sportwedmarkt die transitie overleeft zonder significante schade aan de kanalisatie.
Hoe vinden spelers nu legale bookmakers zonder reclame?
Dit is de kernvraag die het reclameverbod opwerpt, en het antwoord is ongemakkelijk. Als legale bookmakers niet mogen adverteren, hoe bereiken ze dan nieuwe spelers? De alternatieven zijn beperkter dan je zou denken.
De officiele route is de website van de Kansspelcommissie. Daar staat de volledige lijst van alle 22 gelicentieerde bookmakers. Het is betrouwbaar, actueel en onafhankelijk. Maar het is ook een overheidswebsite, niet bepaald het eerste adres waar een 21-jarige naartoe gaat die zijn eerste sportweddenschap wil plaatsen. De drempel tussen “interesse in wedden” en “de Kansspelcommissie raadplegen” is groter dan beleidsmakers lijken te beseffen.
Mond-tot-mondreclame is het tweede kanaal. Vrienden, familie, collega’s die al wedden bij een bepaalde bookmaker vormen een organisch netwerk. Dat werkt, maar het is langzaam en bereikt per definitie alleen mensen in de directe omgeving van bestaande spelers. Voor een operator die zijn klantenbasis wil uitbreiden, is het onvoldoende.
Vergelijkingssites vormen het derde kanaal, en hier wordt het problematisch. Niet alle vergelijkingssites zijn onafhankelijk, sommige worden gefinancierd door illegale operators die buiten de Belgische regulering vallen. Een speler die googelt naar “beste bookmaker Belgie” kan terechtkomen op een site die illegale operators bovenaan plaatst, met agressieve bonusaanbiedingen die in Belgie al jaren verboden zijn. De ironie is compleet: het reclameverbod dat bedoeld was om spelers te beschermen, dwingt ze naar zoekresultaten waar illegale aanbieders de boventoon voeren.
De oplossing is niet simpel. Sommige branchedeskundigen pleiten voor een “grijs” kanaal, informatieve communicatie die geen promotie is, maar wel de naamsbekendheid van legale operators in stand houdt. Anderen zien heil in samenwerking tussen de Kansspelcommissie en zoekmachines om illegale resultaten uit de index te weren. Vooralsnog is de situatie wat ze is: een markt waarin het legale aanbod steeds onzichtbaarder wordt terwijl het illegale aanbod floreert.
Binnen de EU stroomt jaarlijks 10 tot 12 miljard euro naar ongelicentieerde operators
Het Belgische reclameverbod staat niet op zichzelf, het maakt deel uit van een Europese trend naar strengere gokreglementering. De gevolgen zijn eveneens Europees. Volgens een EGBA-studie (2023), geciteerd door Next.io (februari 2026), genereren ongelicentieerde gokoperators die EU-consumenten targeten jaarlijks naar schatting 10 tot 12 miljard euro aan GGR. Dat is 10% tot 15% van de totale EU online gokmarkt.
Belgie draagt proportioneel bij aan dat getal. Met een geschatte illegale markt van 60% volgens BAGO-data (2024), een percentage dat hoger ligt dan het EU-gemiddelde – is Belgie een van de landen waar het kanalisatieprobleem het meest uitgesproken is. De combinatie van strenge regulering, laag stortingslimiet, bonusverbod en reclameverbod heeft een omgeving gecreeerd waarin het legale aanbod voor een aanzienlijk deel van de spelers minder aantrekkelijk is dan het illegale alternatief.
De Nederlandse ervaring biedt een parallel. Na de invoering van stortingslimieten en advertentiebeperkingen in Nederland groeide het illegale marktaandeel van ongeveer 20% in 2021 naar meer dan 35% eind 2023, aldus onafhankelijk Nederlands onderzoek, geciteerd door Next.io (februari 2026). Belgie volgt een vergelijkbaar patroon, maar met een voorsprong van enkele jaren – en de resultaten zijn niet bemoedigend.
De les is helder: regelgeving die het legale aanbod beperkt zonder het illegale aanbod effectief te bestrijden, verschuift spelers in plaats van ze te beschermen. Het reclameverbod is een instrument met goede intenties, maar de effectiviteit hangt volledig af van de handhavingscapaciteit. En die is, zoals de Kansspelcommissie zelf aangeeft, kritisch onderbezet.
Heeft het reclameverbod het tegenovergestelde effect bereikt?
De vraag is provocerend maar gerechtvaardigd. De beschikbare data suggereren dat het reclameverbod in zijn huidige vorm ten minste gedeeltelijk het tegenovergestelde effect heeft bereikt van wat het beoogde. De intentie was bescherming; het resultaat is verschuiving naar een omgeving zonder bescherming.
De voorstanders van het verbod wijzen erop dat het aantal blootstellingsmomenten aan gokreclame drastisch is afgenomen. Belgische kinderen en jongeren zien geen gokspotjes meer op tv, geen shirtreclames meer in het stadion, geen banners meer op sportwebsites. Dat is een reele winst – de normalisering van gokken in de publieke ruimte is verminderd, en dat kan op lange termijn een positief effect hebben op de perceptie van gokken bij de jongere generatie.
De tegenstanders – waaronder BAGO en individuele operators – benadrukken de keerzijde. BAGO heeft herhaaldelijk uitgesproken dat ze voorstander zijn van reclamebeperking, inclusief via traditionele media. Maar een totaal verbod in een omgeving waar illegale operators wijdverbreid zijn – met name online – heeft ernstige bijwerkingen, aldus BAGO-voorzitter Tom De Clercq (2024). Het punt is niet dat reclame goed is, maar dat het verdwijnen ervan de zichtbaarheid van legale operators ondermijnt terwijl illegale alternatieven onverminderd zichtbaar blijven via niet-reguleerbare kanalen.
Het debat zal de komende jaren intenser worden naarmate de latere fasen van het verbod in werking treden. Het volledige clubsponsorverbod in 2028 zal de financiële relatie tussen gokoperators en de Belgische sportsector definitief verbreken. Of dat leidt tot een schonere sportcultuur of tot een sportsector die alternatieve inkomstenbronnen zoekt bij partijen met minder scrupules, valt nog te bezien.